Ngữ Văn có phải là một một học nhàm chán? Làm sao để khơi dậy tình yêu với văn học cho học sinh?

185 Lượt xem

Trong thời buổi hiện nay nhiều học sinh cho rằng bộ môn Ngữ Văn thật sự vô cùng nhàm chán khiến chúng quay lưng lại với môn học này. Một số học sinh nghĩ rằng Ngữ Văn với chúng chỉ là nghe giảng, học thuộc lòng, sao chép, rồi trả bài. Đây có phải là một thực tế? Suy nghĩ đó của trẻ có đáng lo ngại? Phải làm sao để thay đổi tư duy này cho trẻ? Hãy cùng tìm hiểu cách để Ngữ Văn trở lại thành môn học yêu thích đối với mỗi học sinh.

>> Tham khảo: Một số kiến thức cần chú ý trong tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi”

1. Lý do nào khiến phần lớn học sinh không mặn mà với văn học?

1.1. Không hiểu gì về tác phẩm văn học

Đây có lẽ là lý do phổ biến nhất khiến phần lớn học sinh chán ghét môn học này. Lý do này cũng dễ hiểu bởi các tác phẩm được đưa vào chương trình học hiện nay đều là các tác phẩm nổi tiếng của các đại thi sĩ, đại văn hào. Nhưng tuổi thọ của những tác phẩm này có lẽ đã quá xa so với thực tại. Sự khác nhau về tư duy giữa các thế hệ khiến học sinh hiện nay rất khó khăn trong việc cảm thụ các tác phẩm này. Trẻ có thể tự cảm nhận tác phẩm theo suy nghĩ riêng của bản thân nhưng lại không đúng với những gì giáo viên mong muốn. Việc này khiến trẻ tiếp tục chán nản là lời tư duy theo lối định sẵn của giáo viên.

1.2. Với học sinh, môn Ngữ Văn chỉ là việc đọc và chép

Nghe đến đây thôi đã thấy vô cùng mệt mỏi. Việc đọc chép đối với học sinh ở bất kỳ môn học nào cũng chỉ khiến trẻ cảm thấy nhàm chán và buồn ngủ. Vấn đề này có lẽ một phần đến từ phương thức giảng dạy của mỗi giáo viên. Một vấn đề vốn dĩ đã khó hiểu lại không được truyền tải một cách mạch lạc dễ khiến học sinh cảm thấy rối và ngại tìm hiểu. Chưa kể việc phải ghi chép quá nhiều đối với môn Ngữ Văn cũng giống như cực hình đối với trẻ. Thời gian cho mỗi tiết học chỉ có 45 phút mà việc đọc và tự cảm nhận cho trẻ đã chiếm quá nửa thời gian. Thì thời gian còn lại chắc chỉ đủ để giáo viên đọc cho học sinh chép mà không thể trao đổi về phương thức cảm nhận các tác phẩm.

Cảm nhận văn học có thật sự khó khăn?

1.3. Internet đang khiến học sinh lười học Ngữ Văn

Thời đại 4.0 đang khiến con người trở nên lười biếng bởi sự linh hoạt và tiện ích. Ngày nay học sinh có thể dễ dàng tìm cho mình một bài văn mẫu, một bài cảm nhận nhanh chóng nhờ internet. Việc học chống đối trở nên phổ biến vì phương thức quá dễ dàng khi mà mọi thứ đều có thể tìm thấy trên mạng. Những lợi ích mà internet mang lại vô tình khiến học sinh lười tư duy và chọn cách sao chép để hoàn thành bài tập.

1.4. Không tìm thấy gì thú vị ở văn học

Để một học sinh tự tìm thấy niềm yêu thích đối với Ngữ Văn là điều vô cùng khó. Tỷ lệ học sinh yêu thích môn học này là rất thấp chứ đừng nói đến học xuất sắc. Vậy nên không phải giáo viên nào cũng có được cho mình phương thức giảng dạy hiệu quả nhất cho môn học này. Nắm bắt tâm lý của học sinh đã khó nên khiến chúng có cảm hứng với môn học này lại càng khó hơn. Những bài văn , bài thơ dài cả trang sách làm cho việc ghi nhớ trở nên khá khó khăn. Học sinh sẽ theo đó mà càng trở nên thiếu thiện cảm với Ngữ Văn.

2. Vị thế của Ngữ Văn trong chương trình giáo dục

Học sinh không thích Ngữ Văn nên bỏ qua việc tìm hiểu tại sao văn học lại trở thành môn học quan trọng trong giáo dục. Đây cũng là một thiếu sót của giáo viên khi chưa giải thích ý nghĩa môn học với học sinh trước khi đi vào giảng dạy. Học sinh cần biết mình học để làm gì thì mới xác định được tư tưởng và mục tiêu đối với mỗi môn học.

Ngữ Văn không đơn thuần chỉ là cảm nhận giá trị của các tác phẩm văn học mà còn là sự truyền tải các thông điệp qua ngôn ngữ văn chương. Bên cạnh việc rèn luyện đạo đức qua môn giáo dục công dân, thì văn học cũng là một cách thức để giáo dục tư tưởng và bồi dưỡng tâm hồn cho mỗi học sinh. Không chỉ vậy văn học còn gửi đến mỗi học sinh một cái nhìn, một cảm nhận khác nhau về nội dung được nhắc đến qua từng tác phẩm. Nơi những con người, những cảnh quan, những dấu mốc lịch sử được nhắc đến bằng những ngôn từ đẹp đẽ nhất.

Môn Ngữ Văn quan trọng ngư thế nào với giáo dục?

Chưa kể đến tính thực tế của môn học này đó là rèn luyện vốn từ và khả năng giao tiếp. Mọi người đều phải công nhận sự quan trọng của các mối quan hệ trong xã hội nên khả năng giao tiếp và xây dựng mối quan hệ rất quan trọng đối với mỗi người. Đặc biệt là sau này khi kết thúc chương trình học, bước chân ra ngoài xã hội thì việc nói năng không lưu loát, vốn ngôn từ kém không linh hoạt sẽ khiến việc truyền đạt thông tin không được rõ ràng mạch lạc. Đây sẽ là điểm trừ rất lớn ảnh hưởng xấu đến uy tín của mỗi người.

>> Tham khảo: 10 mẹo hay giúp tính nhẩm toán siêu nhanh có thể bạn chưa biết

3. Phương thức khơi dậy tình yêu văn học trong mỗi học sinh

3.1. Giúp học sinh làm quen lại với môn Ngữ Văn

Muốn học sinh trở lại với tình yêu văn học, trước tiên cần phải giải quyết được những lý do trẻ dùng để từ chối môn học này. Đối với phần lớn học sinh hiện nay, môn Ngữ Văn không chỉ nhàm chán mà còn không có tính thực tế, không có khả năng ứng dụng và khó chọn ngành nghề khi ra trường.

Đứng trên phương diện của người truyền đạt kiến thức của môn học này bạn có suy nghĩ sao về môn học này? Tại sao bạn yêu văn học? Cần nắm vững quan điểm của bản thân trước khi giúp trẻ giải quyết vấn đề. Sau đó giúp trẻ trả lời các lý do khiến trẻ không muốn dành thời gian cho môn học này.

Cảm thụ văn học khó lắm

Trẻ thường có suy nghĩ thơ ca văn học thời nay thì không ứng dụng được vào việc gì hết, ngày nay đâu còn ai thích ngâm thơ đọc văn nữa đâu. Những suy nghĩ này hoàn toàn sai lệch nên nhiệm vụ của giáo viên là định hướng lại tư duy này. Học sinh cần biết rằng, không phải học văn là để ngâm thơ gảy đàn mà là thấu hiểu lời lẽ ngôn từ và thông điệp bên trong đó mà đem ứng dụng vào cuộc sống. Sử dụng lối hành văn mà ứng dụng cho cách diễn đạt của bản thân. Cho trẻ biết bất kì một công việc nào trẻ lựa chọn sau này đều sẽ có sự xuất hiện của văn bản. Nếu trình bày công việc không lưu loát, chuẩn chỉnh, vừa mắt người đọc, vừa tai người nghe thì liệu có đi đến được thành công.

Bên cạnh đó cần cho học sinh thấy được rằng không phải không có ngành nghề nào dành cho văn học mà văn học ứng dụng mọi lúc mọi nơi và cũng có những ngành nghề nổi trội riêng biệt. Ví dụ như hỏi trẻ có muốn trở thành một nhà báo, một hướng dẫn viên, một người dẫn chương trình,….? Tất cả những ngành nghề đó đều cần có văn học. Không cho trẻ thấy được thực tế, cách ứng dụng và lợi ích thì dĩ nhiên trẻ sẽ chẳng có chút quan tâm nào đến bộ môn Ngữ Văn.

Lưu ý lớn nhất là không bao giờ được nói với học sinh rằng đây là môn học bắt buộc, không học tốt thì sẽ chẳng có chuyện lên lớp. Việc này không chỉ tạo áp lực, gây nên sự chán ghét mà trẻ sẽ lựa chọn phương thức học chống đối. Sự không thống nhất quan điểm giữa học sinh và giáo viên sẽ trot thành khó khăn hàng đầu cho công tác giảng dạy.

3.2. Thay đổi phương thức giảng dạy hướng đến thực tế và một cái nhìn vui tươi hơn cho học sinh đối với Ngữ Văn

Với bất kì môn học nào thì phương thức giảng dạy luôn là điều quan trọng nhất, đây là điều quyết định việc trẻ có muốn dành sự quan tâm cho môn học. Bài giảng có hay, có dễ hiểu mới khơi dậy được sự tò mò thích thú trong trẻ. Nhưng chỉ hay thôi thì chưa đủ mà còn phải thú vị, tạo được ấn tượng riêng đối với trẻ. Bài giảng có thể lồng ghép sự kiện đang được quan tâm hay điều trẻ yêu thích sẽ lôi cuốn trẻ suốt cả tiết học. Thay vì lối giảng dạy như bình thường là cho trẻ đọc, ngồi cảm nhận rồi cô nói, trò nghe chép thì hãy vẽ ra một giáo án mới mẻ có sự giao lưu tranh luận thực tế giữa cô trò. Việc được bày tỏ quan điểm cá nhân, phản biện để bảo vệ quan điểm sẽ kích thích trẻ, buộc trẻ phải tư duy, phân tích và tìm hiểu về tác phẩm thì mới có thể giành phần thắng. Điều này vô tình sẽ ăn sâu những kiến thức giảng dạy vào não trẻ, vậy là công tác giảng dạy của thầy cô đã thành công.

Thay đổi phương pháp dạy học Ngữ Văn

3.3. Để học sinh được phát huy tư duy văn học một cách tối đa

Ngoài việc đưa lý thuyết đến với học sinh một cách đơn thuần giáo viên còn có thể để chính trẻ tìm kiếm cảm nhận của riêng mình. Bản thân mỗi học sinh đều có những lối tư duy riêng biệt không ai giống ai cả nên cảm nhận của trẻ về mỗi tác phẩm sẽ không giống nhau. Giáo viên nên học cách lắng nghe suy nghĩ của trẻ chứ đừng vội áp đặt khuôn mẫu của bản thân. Não trẻ có không ngừng tư duy thì não bộ mới có thể phát triển, nâng cao năng lực của bản thân. Đừng để trẻ áp lực với môn học, hạn chế khả năng của chính mình.

Nếu có thể hãy biến lớp học thành sân chơi bổ ích cho các ép, biến giáo trình thành luật, tư duy của các em thành cách chơi, giáo viên chính là giám khảo. HÌnh thành các buổi học nhóm, cho phép các con được ghép đội, được chia sẻ với nhau suy nghĩ cảm nhận của bản thân, đóng góp ý tưởng để làm nên bài cảm nhận hay nhất, trao thưởng cho nhóm xuất sắc để các em có sự thi đua trong học tập.

Quan điểm của trẻ có xuất hiện sự sai lệch đi chăng nữa, hãy cùng ngồi lại để bàn luận và phân tích cho trẻ hiểu, đừng lấy điểm số ra để phạt học sinh. Những đứa trẻ nhạy cảm có thể sẽ mang trong mình suy nghĩ tiêu cực về bản thân, tự thấy mình thua kém, xấu hổ với bạn bè. Điều này sẽ ảnh hưởng rất xấu tới bản thân học sinh và chất lượng giảng dạy của giáo viên.

Thường xuyên có các hoạt động ngoài bài giảng để tạo sân chơi cho trẻ phát huy các kỹ năng khác của bản thân mà vẫn kích thích được tư duy văn học. Ví dụ giáo viên có thể mở ra các buổi hùng biện để học sinh không chỉ phát triển kỹ năng diễn thuyết của bản thân mà còn giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trước đám đông.

4. Truyền tình yêu văn học của chính mình đến với học sinh

Suy nghĩ của học sinh về giáo viên giảng dạy là rất quan trọng, trò có quý mến thầy cô thì mới muốn lắng nghe bài giảng. Việc xây dựng hình tượng của bản thân đối với học sinh có thể là điều rất khó khăn nhưng là điều giáo viên nên làm. Hãy tìm cách để trẻ muốn lắng nghe suy nghĩ của mình, chia sẻ với học sinh việc tại sao bản thân lại chọn nghề nhà giáo, đặc biệt lại là giáo viên Ngữ Văn. Sự thấu hiểu giữa cô trò sẽ đẩy tiết tấu của bài giảng đi rất nhanh và thuận lợi. Đừng để ác cảm của trẻ với giáo viên dẫn đến việc chán ghét môn học.

Khuyến khích trẻ trình bày suy nghĩ cá nhân

5. Chia sẻ với bạn một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt Ngữ Văn

Có rất nhiều câu hỏi lớn của giáo viên về việc làm sao để nâng cao điểm số của học sinh với môn học này, Một số kinh nghiệm dưới đây sẽ giúp đỡ rất nhiều cho giáo viên trong việc thiết kế bài giảng, nâng cao năng lực cho học sinh.

Cùng bắt đầu với việc làm công tác tư tưởng cho học sinh với những kinh nghiệm đã rút ra được ở nội dung phía trên. Giúp học sinh loại bỏ suy nghĩ thiếu tích cực về văn học. Động viên khích lệ học sinh trước những bài làm không tốt và gia tăng các hoạt động đẩy mạnh tư duy cho trẻ, Bởi văn học không giống như Toán , Lý, Hóa đòi hỏi ở trẻ sự logic mà văn học muốn phát triển thì cần trẻ nâng cao cảm nhận và chăm chỉ một chút. Trẻ cần xem nhiều, đọc nhiều, nghe nhiều mới có thể rút ra kinh nghiệm và tăng cường vốn từ.

Đừng vội bắt trẻ phải văn phong hoa mĩ, mà trước tiên phải nắm được nội dung căn bản để từ đó trẻ có thể phát triển đúng hướng mà không bị lạc đề. Còn việc phát triển ra sao hãy cứ để trẻ tự sự nghĩ tự cảm nhận rồi mới nắn chính từ từ. trẻ có bật ra được suy nghĩ cá nhân thì thầy mới nắm được học lực. Biết trẻ còn kém ở đâu mới có thể giúp trẻ bồi dưỡng nâng cao.

Mang đến cho các em thật nhiều những tài liệu hữu ích thay vì văn mẫu. Dạy cho trẻ từng bước trong việc phân tích để tìm ra ý chính thay vì đọc luôn ý chính để trẻ chép lại. Cả hai việc này đều sẽ hạn chế tư duy văn học của trẻ rất nhiều. Một quyển văn mẫu sẽ có những tác dụng khác nhau đối với mỗi học sinh. Trẻ hứng thú sẽ dùng nó như một tài liệu tham khảo, còn trẻ lười biếng sẽ dùng nó như một công cụ để đối phó với bài tập của giáo viên. Bản thân giáo viên sẽ phải là người dùng đến những quyển văn mẫu đó để biết em nào học thật lực em nào học đối phó.

Gắn kết tình thầy trò

Khuyến khích trẻ đọc nhiều chứ không chép nhiều. Việc sao chép trong những cuốn văn mẫu hay tài liệu trên mạng sẽ khiến các em lười suy nghĩ và ỷ lại vào thành quả của người khác. Giáo viên cần cho học sinh thấy được mặt hại của việc này và nêu rõ quan điểm với văn học là các em không được sao chép, chép văn là ăn cắp bài viết, chỉ sửa đi từ ngữ là đạo văn. Việc này làm này sẽ bị lên án và ảnh hưởng xấu đến chính thành tích học tập của các em. Thay vào đó giáo viên phải dạy các em cách chắt lọc lời hay ý đẹp và phát triển chúng thành văn phong của riêng mình.

Đối với văn học, học sinh không cần phải đi học thêm quá nhiều trừ những em cần bồi dưỡng cho các kỳ thi lớn. Các em chỉ cần đọc thật nhiều nhiều, viết thật nhiều để tăng trình độ của bản thân. Còn các lớp học thêm có thật sự mang lại hiệu quả? Các em có thể sẽ đốt khá nhiều thời gian và tiền bạc vào đó nhưng khi đến lớp việc sĩ số quá đông và học sinh không phải bạn nào cũng đến đây để học mà là sự ép buộc của phụ huynh nên mát trật tự và sao nhãng việc học là điều không thể tránh khỏi. Thời gian và tiền bạc đó hãy dùng để mua thêm sách, đọc thật nhiều và viết ra những gì bản thân tâm đắc, đó là mới là cách thức để học tốt Ngữ Văn.

Văn học có thể là một cái nhìn sâu xa nhưng ai cũng có thể cảm nhận nó và bộ môn Ngữ Văn sẽ giúp mọi người không chỉ cảm nhận tốt còn vô cùng hữu ích với đời sống. Qua những gì mà bài viết đã chia sẻ, chúc các giáo viên thành công trong việc mang tình yêu văn học trở lại với học sinh.